Evviva l’arte!

Mężczyzna jest władcą spojrzenia. Kobieta - obrazem.
Krytycy, pisząc o twórczości mężczyzn, używają określeń kojarzących się z energią seksualną(”silny”, “agresywny”, “gwałcący”, “wielka potencja”, “zapis na nagim płótnie”). Renoir mawiał, że maluje swoim penisem. Kandinsky - że traktuje płótno jak dziewicę, gwałconą pędzlem. Klein poszedł jeszcze dalej - po diabła pędzel? pokrywał farbą kobietę i odciskał jej ciało na papierze. Kobieta była-jest przedmiotem seksualnym - jej ciało wabi oczy, budzi pożądanie; nie ma najmniejszego znaczenia, k i m jest. I jednocześnie jest kompletnie pozbawiona własnej seksualności. Modelki nie pożądają, wstydzą się ciała, zasłaniają twarz, odwracają oczy od widza, są bierne lub przerażone, na ich twarzach nie ma rozkoszy - tak właśnie przedstawiają je mężczyźni. I kobiety. Budząc emocje seksualne - same zostały wyzute z seksualizmu, jakby za karę. Są ucieleśnieniem ideału - kobiety poddanej, biernego obiektu branego w posiadanie. Jakakolwiek aktywność modelki groziłaby naruszeniem męskiej dominacji.
Dziś granice między przedmiotem a podmiotem zatarły się, co potwierdzałoby moją tezę o nieistnieniu granic niefizycznych. To, co ohydne - pociąga. Nie ma tabu dla artystów - nagość, publiczny onanizm, wydzieliny ciała traktowane jako tworzywo plastyczne - to wszystko ma zwrócić uwagę na fakt, że sfera seksualna jest objęta największą liczbą restrykcji, tak jak choroba, śmierć, poród. Można upubliczniać głupotę i nienawiść, wzniecać i prowadzić wojny, zabijać - ale nie należy epatować nagością i miłością. Sceny zabijania może zobaczyć każde dziecko w co drugim filmie, zrealizowane z niemal instruktażową starannością. Nie wolno jednak pokazać dziecku pełnego aktu miłosnego. Nawet Warhol - w słynnym filmie ukazującym twarz bohatera podczas i po akcie seksualnym, ograniczył się do umieszczenia w kadrze wyłącznie twarzy.
Mógł Bernini wyrzeźbić “Ekstazę św. Teresy” łącząc niedwuznacznie seks z religią, mógł purytanin nakręcić “Pasję”, która o cielesności mówi właśnie w tym kontekście, ale prace Nieznalskiej czy Markiewicza - adoracyjne i bluźniercze jednocześnie - są w naszym kraju przedmiotem niewybrednych ataków. A przecież to właśnie oferuje katolicyzm: miłość połączoną z bólem, ascezę i celibat z niemal obsesyjnym pożądaniem, ekstazę z cierpieniem.Ta religia koncentruje się z tak ogromną siłą na ograniczaniu przepisami spraw związanych z seksem i równocześnie zabrania o nim mówić. Zamyka go w mrocznej alkowie, chowa wstydliwie pod kołdrą, nawet erotyzm ma budzić wstyd i poczucie winy. Artyści właściwie nie robią nic innego, jak właśnie dekonstruują mity o seksualności w kontekście religijnym i - szerzej - kulturowym. Paradoksalnie - stosując zabiegi niemal magiczne, odzierając tajemnicę z tajemniczości - umożliwiają odzyskanie radości płynącej z aktu cielesnego obcowania. I jak ich nie kochać?